حجت‌الاسلام محمد خاتمی، رئیس‌جمهوری پیشین، در بیانیه‌ای درباره اوضاع جاری بین‌المللی و ملی نوشت: «تردیدی نیست که به حکم تدبیر، باید بیش و پیش از هر چیز نگران ایران و مسائل و مشکلات مردم بود و در کنار تأکید بر مقاومت شجاعانه، بر پیشبرد راهکارهای افق‌گشای سیاسی تمرکز یافت» .
این بیانیه در تاریخ ۲۲ مهر ۱۴۰۵ منتشر شد و در آن خاتمی با اشاره به «جنگ نابرابر و ناعادلانه از سوی دولت آمریکا و رژیم اسرائیل» که به گفته او بر همه شئون اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، نظامی، علمی و صنعتی کشور تحمیل شده، تأکید کرد: «انتظار وقوع جنگ ویرانگر دیگر، حتی اگر واقعی نباشد، زندگی واقعی و دنیای ذهنی جامعه را فرسوده می‌کند» .
خاتمی در بخش دیگری از بیانیه خود با اشاره به تحولات جهانی و سخنان اخیر وزیر امور خارجه آمریکا در آتن گفت: «روزی دعوت به گفت‌وگوی تمدن‌ها با نام ایران تبدیل به رویکردی جهانی و رسمی شد، اما اکنون در میانه جنگ‌های پردامنه، سخن از جنگ تمدن‌ها به میان می‌آید و این نشانه جدیدی از تشدید بحران‌های جهانی و منطقه‌ای است» . او سخنان وزیر امور خارجه آمریکا درباره «برخورد تمدن‌های کهن ایران و یونان» را فاقد اعتبار علمی و وجاهت سیاسی دانست و گفت: «ایران تنها یک نام جغرافیایی نیست، بلکه خاستگاه قدیمی‌ترین مدنیت‌های تاریخ بشر است» .
رئیس‌جمهوری پیشین در ادامه با اشاره به ضرورت گفت‌وگو و صلح افزود: «صدای گوش‌خراش حاکمیت آمریکا، اگرچه بلند است، اما صدای واقعی ملت و نخبگان آمریکا و صدای نظم جهان پیشرو نیست» . او با اشاره به نگاه چین به عنوان یک الگو گفت: «در نگاه چین، چهار موضوع اصلی بشر یعنی توسعه و فناوری، صلح و امنیت، گفت‌وگوی تمدن‌ها و اصلاح حکمرانی جهانی از یکدیگر جداناپذیرند» . خاتمی در پایان بیانیه خود از نخبگان و شهروندان خواست «تمامیت سرزمینی، تاریخی و تمدنی ایران را در کانون رویکردها و راهکارهای اندیشه‌ای و سیاستی خود قرار دهند» .
