بازار ارتباطات ایران به سمت اینترنت سیار میرود
دادههای شماره ۵۷ فصلنامه آماری سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از تغییر محسوس الگوی ارتباطی کاربران ایرانی در بهار ۱۴۰۵ حکایت دارد. تعداد مشترکان تلفن همراه افزایش یافته، اما بازار تلفن ثابت و بهویژه پهنباند ثابت با کاهش مشترک مواجه شده است.

بر اساس این گزارش، تعداد مشترکان تلفن همراه در بهار ۱۴۰۵ به ۱۷۴ میلیون و ۳۵۵ هزار و ۱۵۶ اشتراک رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶.۱۹ درصد افزایش داشته است. ضریب نفوذ تلفن همراه نیز از ۱۸۹.۶۸ درصد به ۲۰۰.۱۰ درصد رسیده است.
رشد اینترنت همراه در مقابل افت اینترنت ثابت
در بخش پهنباند سیار نیز روند صعودی ادامه داشته است. تعداد مشترکان این بخش از حدود ۱۲۱.۲ میلیون در بهار ۱۴۰۴ به ۱۲۷ میلیون و ۶۶۳ هزار و ۵۵ مشترک در بهار ۱۴۰۵ افزایش یافته و رشد ۵.۲۹ درصدی را ثبت کرده است.
در مقابل، تعداد مشترکان پهنباند ثابت از ۱۱ میلیون و ۲۶۹ هزار و ۵۷ مشترک در بهار سال گذشته به ۱۰ میلیون و ۴۷۰ هزار و ۹۱۲ مشترک در بهار امسال رسیده است؛ یعنی بازار اینترنت ثابت طی یک سال حدود ۷.۰۸ درصد کوچکتر شده است.
ضریب نفوذ پهنباند ثابت نیز از ۱۳.۰۲ درصد به ۱۲.۰۲ درصد کاهش یافته است. در نتیجه، فاصله میان ضریب نفوذ پهنباند سیار و ثابت بیش از گذشته شده و وابستگی کاربران به اینترنت همراه افزایش یافته است.
تلفن ثابت هم در مسیر کاهش قرار گرفت
روند نزولی تنها به اینترنت ثابت محدود نمیشود. تعداد مشترکان تلفن ثابت از ۲۷ میلیون و ۹۷۳ هزار و ۸۶۵ مشترک در بهار ۱۴۰۴ به ۲۷ میلیون و ۴۸۱ هزار و ۹۵۷ مشترک در بهار ۱۴۰۵ کاهش یافته است.
ضریب نفوذ تلفن ثابت نیز در همین بازه از ۳۲.۳۲ درصد به ۳۱.۵۴ درصد رسیده است.
پوشش فیبر نوری از ۱۱ میلیون خانوار عبور کرد
در شرایطی که تعداد مشترکان پهنباند ثابت کاهش یافته، توسعه زیرساخت فیبر نوری روند متفاوتی دارد. طبق آمار منتشرشده، تعداد خانوارهای تحت پوشش شبکه فیبر نوری در سهماهه نخست ۱۴۰۵ به حدود ۱۱.۱ میلیون خانوار رسیده است.
این رقم نشان میدهد توسعه زیرساخت فیبر در کشور سرعت گرفته، اما افزایش پوشش هنوز به رشد متناسب تعداد مشترکان FTTH منجر نشده است.
چرا فیبر نوری هنوز جایگزین اینترنت قدیمی نشده است؟
یکی از نکات قابل توجه در آمار بهار ۱۴۰۵، فاصله میان پوشش فیبر و تعداد اتصالات واقعی است. با وجود افزایش خانوارهای تحت پوشش، بخش عمده بازار پهنباند ثابت همچنان در اختیار فناوریهای قدیمیتر قرار دارد.
بر اساس دادههای منتشرشده از وضعیت فناوریهای پهنباند ثابت، X-DSL حدود ۶۳ درصد بازار را در اختیار دارد، در حالی که سهم TD-LTE حدود ۲۴ درصد و سهم FTTH حدود ۱۰ درصد است.
این وضعیت نشان میدهد توسعه فیبر نوری تنها با افزایش محدوده پوشش به نتیجه نمیرسد و میزان تبدیل خانوارهای تحت پوشش به مشترکان فعال نیز اهمیت زیادی دارد.
اینترنت ایران؛ موبایل پیشتاز، فیبر در حال توسعه
مجموع این آمار تصویری دوگانه از بازار ارتباطات ایران ارائه میکند: از یک سو اینترنت همراه و تعداد سیمکارتهای فعال همچنان رشد میکنند و از سوی دیگر، تعداد مشترکان اینترنت ثابت کاهش یافته است.
در همین حال، توسعه فیبر نوری میتواند مسیر متفاوتی برای آینده اینترنت ثابت ایجاد کند؛ اما موفقیت این پروژه به افزایش اتصال واقعی خانوارها، کاهش هزینه تجهیزات و اتصال، کیفیت سرویس و جذابیت اقتصادی اینترنت ثابت پرسرعت برای کاربران وابسته خواهد بود.
آمارهای بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد مرکز ثقل بازار اینترنت ایران فعلاً بیش از گذشته روی شبکههای سیار قرار گرفته است؛ در حالی که شبکه ثابت برای بازگشت به مسیر رشد، بیش از هر چیز به تبدیل پوشش فیبر به اتصال واقعی نیاز دارد.