گزارش آکسفورد: شبکههای اجتماعی از رسانههای سنتی عبور کردند
دانشگاه آکسفورد در تازهترین گزارش خود از تحول بزرگی در الگوی مصرف اخبار در جهان خبر داده است؛ تحولی که نشان میدهد شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی اکنون به مهمترین منبع دریافت اخبار برای میلیونها نفر در سراسر دنیا تبدیل شدهاند. این تغییر، نقطه عطفی در تاریخ رسانهها محسوب میشود و میتواند آینده صنعت خبررسانی را دگرگون کند.
شبکههای اجتماعی در صدر منابع خبری جهان
بر اساس «گزارش دیجیتال نیوز ۲۰۲۵» مؤسسه رویترز وابسته به دانشگاه آکسفورد که با مشارکت نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر در ۴۸ کشور تهیه شده، ۵۴ درصد از کاربران در طول هفته گذشته اخبار خود را از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای ویدئویی دریافت کردهاند. این در حالی است که رسانههای سنتی مانند تلویزیون، روزنامهها و وبسایتهای خبری با نرخهای پایینتری مورد استفاده قرار گرفتهاند.
کارشناسان معتقدند رشد سریع پلتفرمهایی مانند یوتیوب، اینستاگرام، تیکتاک و ایکس (توییتر سابق) نقش مهمی در این تغییر رفتار رسانهای داشته است. کاربران امروز ترجیح میدهند اخبار را در قالب ویدئوهای کوتاه، پادکستها و محتوای تعاملی دریافت کنند.
نسل جوان، موتور محرک این تغییر
دادههای گزارش نشان میدهد جوانان بیش از هر گروه دیگری به سمت شبکههای اجتماعی مهاجرت کردهاند. در میان افراد ۱۸ تا ۲۴ سال، سهم شبکههای اجتماعی بهعنوان منبع اصلی اخبار به شکل قابل توجهی بیشتر از رسانههای سنتی است. همچنین مصرف محتوای ویدئویی و صوتی در این گروه سنی با سرعت بالایی در حال افزایش است.
این روند نشان میدهد نسل جدید کاربران اینترنت تمایل کمتری به مراجعه مستقیم به وبسایتهای خبری یا تماشای برنامههای تلویزیونی دارد و اخبار را از طریق فیدهای شخصیسازیشده دریافت میکند.
کاهش نفوذ رسانههای سنتی
گزارش آکسفورد از کاهش تدریجی نفوذ رسانههای سنتی نیز پرده برداشته است. کاهش اعتماد عمومی، تغییر سبک زندگی دیجیتال و رقابت شدید شبکههای اجتماعی از جمله عواملی هستند که موجب افت مخاطبان تلویزیون و رسانههای کلاسیک شدهاند. بسیاری از رسانههای بزرگ جهان اکنون برای حفظ مخاطبان خود به تولید محتوای ویدئویی و حضور گستردهتر در شبکههای اجتماعی روی آوردهاند.
چالش بزرگ؛ اعتماد و اخبار جعلی
با وجود رشد چشمگیر شبکههای اجتماعی، نگرانیها درباره انتشار اطلاعات نادرست همچنان پابرجاست. پژوهشگران هشدار میدهند که الگوریتمهای پلتفرمها و فعالیت اینفلوئنسرها میتوانند باعث گسترش اخبار تأییدنشده و روایتهای جانبدارانه شوند. همین موضوع سبب شده بخشی از کاربران همچنان رسانههای معتبر را برای راستیآزمایی اخبار دنبال کنند.
هوش مصنوعی هنوز بازیگر اصلی نیست
در حالی که بحث استفاده از هوش مصنوعی در حوزه خبر داغ شده است، گزارش آکسفورد نشان میدهد استفاده از چتباتهای هوش مصنوعی برای دریافت اخبار هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. با این حال کارشناسان پیشبینی میکنند طی سالهای آینده این فناوری نقش پررنگتری در نحوه دسترسی کاربران به اطلاعات ایفا کند.
گزارش جدید دانشگاه آکسفورد نشان میدهد جهان وارد عصر جدیدی از مصرف اخبار شده است؛ عصری که در آن شبکههای اجتماعی نهتنها رقیب رسانههای سنتی هستند، بلکه در بسیاری از کشورها به منبع اصلی اطلاعرسانی تبدیل شدهاند. این تحول فرصتهای تازهای برای دسترسی سریعتر به اطلاعات ایجاد کرده، اما همزمان چالشهای مهمی در زمینه اعتبارسنجی اخبار، مقابله با اطلاعات نادرست و حفظ اعتماد عمومی به همراه دارد.
