چهار کشور اروپایی: در صورت پیشرفت هستهای ایران، تحریمها قابل رفع است
چهار کشور اروپایی شامل فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس در بیانیهای مشترک ضمن استقبال از تفاهمنامه اخیر میان ایران و آمریکا، از آمادگی خود برای بررسی لغو تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای ایران در صورت اجرای اقدامات مشخص و قابل راستیآزمایی از سوی تهران خبر دادند.
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده است که فضای دیپلماتیک پیرامون پرونده هستهای ایران وارد مرحله تازهای شده و طرفهای مختلف بینالمللی از فرصت ایجادشده برای کاهش تنشها و دستیابی به توافقی بلندمدت سخن میگویند.
استقبال اروپا از تفاهمنامه ایران و آمریکا
رهبران چهار کشور اروپایی در بیانیه خود تفاهمنامه میان ایران و آمریکا را یک پیشرفت مهم دیپلماتیک توصیف کرده و از تمامی طرفهای دخیل در مذاکرات، از جمله میانجیگران منطقهای، قدردانی کردند.
در این بیانیه تأکید شده است که شرایط کنونی میتواند فرصتی برای بازگرداندن ثبات به منطقه و کمک به آرامش اقتصاد جهانی باشد. همچنین از طرفین خواسته شده است مذاکرات تکمیلی را با سرعت و دقت دنبال کنند تا زمینه اجرای کامل توافق فراهم شود.
شرط اروپا برای لغو تحریمهای هستهای
مهمترین بخش این بیانیه به موضوع تحریمها مربوط میشود. چهار کشور اروپایی اعلام کردند در صورتی که ایران گامهای روشن، عملی و قابل راستیآزمایی در ارتباط با برنامه هستهای خود بردارد، آماده هستند تحریمهای مرتبط را مورد بازنگری قرار داده و در مسیر لغو آنها حرکت کنند.
در عین حال کشورهای اروپایی بار دیگر بر موضع سنتی خود مبنی بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای تأکید کرده و از آمادگی برای همکاری با ایران، آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی خبر دادهاند.
تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی در کانون توجه
بخش دیگری از بیانیه مشترک به موضوع تنگه هرمز اختصاص داشت. چهار کشور اروپایی بازگشایی کامل این گذرگاه راهبردی و تضمین آزادی کشتیرانی را برای ثبات بازارهای جهانی ضروری دانستند.
آنها همچنین آمادگی خود را برای مشارکت در مأموریتهای دفاعی و عملیاتهای مرتبط با ایمنی کشتیرانی و پاکسازی احتمالی مسیرهای دریایی اعلام کردند.
چشمانداز مذاکرات آینده
کارشناسان معتقدند اظهارات اخیر اروپا میتواند نشانهای از تمایل قدرتهای غربی برای حرکت به سمت توافقی جامعتر باشد؛ توافقی که علاوه بر مسائل هستهای، موضوعات اقتصادی، رفع محدودیتهای تجاری و کاهش تنشهای منطقهای را نیز در بر گیرد.
با این حال، تحقق چنین سناریویی به روند مذاکرات آتی، همکاری ایران با نهادهای بینالمللی و میزان پایبندی طرفها به تعهدات احتمالی بستگی خواهد داشت.
بیانیه مشترک فرانسه، آلمان، ایتالیا و انگلیس نشان میدهد که اروپا از روند جدید گفتوگوها میان ایران و آمریکا حمایت میکند و در صورت برداشته شدن گامهای مورد نظر در پرونده هستهای، امکان کاهش یا لغو بخشی از تحریمها را منتفی نمیداند. موضوعی که میتواند در صورت پیشرفت مذاکرات، تأثیر مهمی بر اقتصاد ایران و معادلات سیاسی منطقه داشته باشد.